Добраахвотнае страхаванне грузаў

 Страхаванне ажыццяўляецца на падставе Правілаў Белдзяржстраху № 25 добраахвотнага страхавання грузаў, узгодненых Міністэрствам фінансаў Рэспублікі Беларусь 03.03.2004, рэг. №113. Аб'ектам страхавання з'яўляюцца маёмасныя інтарэсы страхавальніка (выгаданабывальнiка), якія не супярэчаць заканадаўству Рэспублiкi Беларусь, звязаныя з:

стратай (гібеллю) або пашкоджаннем грузу, незалежна ад спосабу яго транспарціроўкі, які знаходзіцца ў валоданні, карыстанні, распараджэнні страхавальніка (выгаданабывальнiка); выдаткамі па прыняцці страхавальнікам разумных і даступных мер па памяншэнні магчымых страт пры надыходзе страхавога выпадку. Страхавым выпадкам з'яўляецца падзея, прадугледжаная дагаворам страхавання згодна з выбраным варыянтам з ліку ніжэйпералічаных, што пацягнула ўзнікненне абавязкі страхоўшчыка вырабіць страхавую выплату. Груз можа быць застрахаваны па наступных варыянтаў:

Варыянт 1 «з адказнасцю за ўсе рызыкі» - страта, пашкоджанне або поўная гібель усяго або часткі грузу, якія наступілі па любой прычыне, акрамя выпадкаў, прадугледжаных пунктам 14 Правілаў (поўны пералік па спасылцы); страты, панесеныя ўдзельнікамі марской перавозкі ў мэтах ратавання судна і грузу, які перавозіцца, ад агульнай для іх небяспекі.

Варыянт 2 «з адказнасцю за прыватную аварыю» - пашкоджанне або поўная гібель усяго або часткі грузу з прычыны агню, маланкі, буры, віхуры і іншых стыхійных бедстваў, крушэння або сутыкнення транспартных сродкаў паміж сабой або ўдару іх аб нерухомыя або плывучыя прадметы, пасадкі судна на мель, правалу мастоў, выбуху, пашкоджанні судна лёдам, падмочкі забортнай вадой, а таксама з прычыны мер, прынятых для ратавання або тушэння пажару, шкода з прычыны знікнення транспартнага сродку з грузам без вестак, шкода ад пашкоджання або поўнай гібелі усяго ці часткі грузу з прычыны аварыі пры пагрузцы, кладцы, выгрузцы грузу і запраўцы транспартнага сродку.

Варыянт 3 «без адказнасці за пашкоджанне акрамя выпадкаў крушэння» - гібель або пашкоджанні ўсяго або часткі грузу з прычыны крушэння або сутыкнення судоў, самалётаў і іншых перавозачных сродкаў паміж сабой або з усякім нерухомым або плывучым прадметам (у тым ліку льдом), пасадкі судна на мель, пажару або выбуху на судне, самалёце або іншым перавозачным сродку.

 Страхавы кошт устанаўліваецца асобна па кожнаму застрахаванаму аб'екту або сукупнасці аб'ектаў (групах маёмасці) на падставе прадстаўленых дакументаў, якія пацвярджаюць кошт маёмасці, або шляхам экспертнай ацэнкі. Страхавы кошт можа ўключаць у сябе кошт грузу і пацверджаныя расходы па перавозцы грузу (не больш за 10% ад кошту грузу). Страхавая сума ўстанаўліваецца па пагадненні бакоў у беларускіх рублях або ў замежнай валюце ў памеры страхавога кошту або ў пэўным працэнце ад яе.  Страхавая прэмія па дагаворы можа выплачвацца страхавальнікам адначасова за ўвесь тэрмін дзеяння дагавора страхавання альбо па пагадненні бакоў у растэрміноўку: у два тэрміны, паквартальна, памесячна або за кожную перавозку грузу ў адпаведнасці з умовамі дагавора. Пры ўстанаўленні страхавой сумы ў замежнай валюце страхавая прэмія можа быць выплачаная як у замежнай валюце (у выпадках, прадугледжаных заканадаўствам Рэспублікі Беларусь), так і ў беларускіх рублях.

Вызначэнне памеру і парадак ажыццяўлення страхавой выплаты.

Для вырашэння пытання аб прызнанні заяўленага выпадку страхавым i выплаце страхавой кампенсацыі страхавальнік (выгаданабытчык) прадстаўляе страхоўшчыку заяву аб выплаце страхавой кампенсацыі, дагавор страхавання, а таксама дакументы, якія пацвярджаюць:

доказ цікавасці страхавальніка ў застрахаваным грузе;

факт, прычыны, абставіны наступлення страхавога выпадку;

памер нанесенай шкоды.

Для доказу наяўнасці маёмаснага інтарэсу ў захаванні застрахаванай маёмасці страхавальнік прадстаўляе дакументы, якія пацвярджаюць права ўласнасці ў дачыненні да застрахаванага грузу або іншыя дакументы на яго валоданне, карыстанне, распараджэнне. Для доказу факту, прычын, абставін надыходу страхавога выпадку страхоўшчык абавязаны прадставіць заключэнне (дакументы) з указаннем прычыны наступлення падзеі, завераную кампетэнтнымі органамі, дакументы аб выніках разгрузкі і іншыя афіцыйныя дакументы. Для доказу памеру нанесенай шкоды страхавальнік абавязаны прадставіць акты агляду грузу аварыйным камісарам, акты экспертызы, ацэнкі і г. д. дакументы, састаўленыя паводле законаў таго месца, дзе вызначаецца страта.

Неабходнасць прадстаўлення дакументаў вызначаецца характарам здарэння. На падставе прадстаўленых дакументаў страхоўшчык абавязаны на працягу 10 рабочых дзён прыняць рашэнне аб прызнанні або непрызнанні заяўленага выпадку страхавым (рашэнне аб прызнанні заяўленага выпадку страхавым афармляецца шляхам складання акта аб страхавым выпадку або аб адмове ў выплаце страхавой кампенсацыі. У выпадку прызнання заяўленага выпадку страхавым і адсутнасці падстаў для адмовы ў выплаце страхоўшчык робіць разлік сумы страхавой кампенсацыі.

Страхавое пакрыццё выплачваецца на працягу 10 рабочых дзён са дня падпісання страхоўшчыкам акта аб страхавым выпадку. У выпадку ўзнікнення спрэчак паміж бакамі аб прычынах і памеры шкоды страхавальнік (выгаданабытчык) мае права запатрабаваць правядзення экспертызы. Экспертыза праводзіцца за кошт яе ініцыятара.

Страхавое пакрыццё вызначаецца ў памеры шкоды, прычыненай ў выніку наступлення страхавога выпадку за вылікам франшызы і сумы, атрыманай страхоўшчыкам (выгаданабытчыкам) у пакрыццё шкоды ад іншых асоб.

Шкода вызначаецца:

у выпадку гібелі застрахаванага грузу - у памеры сапраўднага кошту знішчанага грузу на дзень страхавога выпадку за вылікам кошту рэшткаў, прыдатных да выкарыстання або рэалізацыі. Груз лічыцца загінулым, калі яго рамонт тэхнічна немагчымы або чаканыя выдаткі на рамонт перавысяць сапраўдны кошт на дзень наступлення страхавога выпадку. Груз лічыцца пашкоджаным, калі чаканыя выдаткі на яго рамонт не перавысяць сапраўдны кошт на дзень наступлення страхавога выпадку. Груз лічыцца зніклым без вестак, калі пра яго месцазнаходжанне няма звестак на працягу 30 каляндарных дзён.

у выпадку пашкоджання грузу - як велічыня расходаў, неабходных для аднаўлення застрахаванага грузу да таго стану, у якім ён знаходзіўся на момант страхавога выпадку.